Kanal Brussel – Centre Pompidou

Expo

Een tijdje geleden moest ik in het nazomerse, zonnige Brussel zijn voor een kort gesprek over een nieuw project. Het voelde als vakantie. Lekker tweeënhalf uur in de bus – lezen, slapen, lezen, slapen – en na het gesprek een paar uurtjes vrij om van de door mij behoorlijk geliefde hoofdstad te genieten. Ja, als ik drie jaar geleden niet naar Rotterdam was verhuisd, woonde ik nu waarschijnlijk in Brussel.

Ik had niet echt een plan, maar Hanna – met wie ik had afgesproken – raadde mij Kanal Brussel – Centre Pompidou aan, in de oude Citroënfabriek waar ik destijds zo vaak langsheen wandelde richting Kaaitheater of naar vrienden bij Ribaucourt. Het is zo’n plek waar je duizend keer naast kan lopen en nog heb je geen idee hoe het er van binnen uitziet. Een reden te meer om naar Kanal te gaan.

citroenfabriek kanalHet gebouw is immens. Industriële grandeur. Bizar eigenlijk hoe wij hipsters nu houden van dit soort monumentale architectuur van ijzer, glas en beton, terwijl vele arbeiders hier de beste jaren van hun leven hebben gesleten. Zouden zij ook zo houden van dit soort gebouwen? En ernaar terugkeren om de kunst binnenin te ontdekken? Of is de arbeidersklasse volledig vervangen door de culturele elite?

Anyway, ronddwalen door deze oude fabriek is heerlijk. Omhoog, omlaag, door de gigantische hallen en de minuscule kantoortjes. De gekleurde lijnen op de vloer leiden je doorheen het hele gebouw. Langs kunst en design, te veel om in twee schamele uren te aanschouwen. Ik zoom in op wat mij het meest opviel / raakte.

Hanna had mij het werk Children’s Games van Francis Alÿs aangeraden. De dame die mijn kaartje controleerde en heel enthousiast uitleg gaf, deed hetzelfde. Dus volgde ik eerst de blauwe lijn naar boven, naar het werk van Alÿs. De ruimte was gevuld met een twaalftal schermen met niets meer of minder te zien dan spelende kinderen. Elk scherm toont een spel. Blad-steen-schaar, stoelendans, vliegeren, een autoband vooruit laten rollen met een stok. De scènes zijn zowat overal ter wereld opgenomen: in een vluchtelingenkamp, aan de Belgische kust, in India, Latijns-Amerika. Toch lijken de spelen inwisselbaar. Elk spel had overal gespeeld kunnen worden, alsof kinderspelletjes universeel zijn. Dat is een mooie, poëtische gedachte en maakt het werk erg vertederend. Ik werd er een beetje week van, want dacht natuurlijk meteen terug aan vroeger. Verschillende van deze spelletjes heb ik ook gespeeld. Nog steeds denk ik dat er in het leven niets beter is dan spelen. Daarom heb ik er mijn beroep van gemaakt. En zo geef ik lik op stuk aan al die leerkrachten die mij vroeger mijn clownesk gedrag verweten. Ha!

Nog in de tentoonstelling: een aantal films van Chantal Akermans. Altijd leuk om haar (werk) tegen te komen. Heel bijzondere Belgische filmmaakster die eigenlijk wel wat meer aandacht verdient. Alleen zijn volledige speelfilms in een tentoonstelling wel altijd wat raar. Je valt ergens in – begin, midden of slot geen idee – en je kan de film nooit helemaal uitkijken. Ik viel binnen tijdens een scène tussen twee dames in een appartement. De een wil weggaan, maar lijkt onbeslist en blijft uiteindelijk toch omdat ze honger heeft (of is dat een excuus?). De ander maakt prompt boterhammen voor haar. Daarna hebben ze seks. Ik moest vanbinnen grinniken om mijn onverwachte ontmoeting met deze lesbische vrijscène. Zelf kreeg ik het er niet echt warm van, maar ik vond het er wel mooi uitzien. Het zag er erg liefdevol uit. In zwart-wit, op bed – met de hoofden naar het voeteneinde – tegen de achtergrond van een witte muur. Aan de rand een tafeltje met een kom en twee aan de muur opgehangen marionetten. Poppen zijn altijd een beetje eng. Ik heb de scène niet helemaal uitgekeken, het duurde allemaal erg lang, maar was blij om nog eens even met Chantal Akerman in contact te zijn geweest.

Een andere her-ontmoeting vond in de vroegere kleedkamers van de fabriek plaats, in de vorm van het werk van Younes Baba Ali. Ik mocht hem ooit interviewen voor DM City Magazine (de opvolger van de Zone-magazines) en herinner me vaag dat dat een boeiend en aangenaam gesprek was. Het werk Untitled maakte Baba Ali specifiek voor deze locatie. Hij heeft motortjes in de oude lockers geplaatst, waardoor ze open en dicht gaan. Dat levert een kakofonisch klankenspel op, een compositie van piepende deurtjes. Prachtig, omdat het enerzijds een abstract auditief hoorspel oplevert, maar ook doet denken aan de sociale context van het kunstwerk: aan al die honderden arbeiders die dag in dag uit deze deurtjes open en dicht deden. Deur open aan het werk, deur dicht naar huis, deur open aan het werk, deur dicht naar huis. Wat mag ik van geluk spreken dat voor mij een ander leven bestemd was.

Banana-lamps_Studio-Job_dezeen_468_2Verder wandelend merkte ik dat mijn concentratie een beetje op was. Niet erg, want daardoor dwaalde ik in dromerige gedachten verzonken door de rest van de tentoonstelling. Er was nog een mooi videowerk, helemaal verstopt op een plek waar ik dacht dat niets te zien was, maar waar ik even wat oude rekken van dichtbij wilde bekijken. Ontdekte ik toch een werk: een video van een Limburgse kunstenares uit Bree met Marokkaanse roots. Haar naam ben ik helaas vergeten, had ik hem maar opgeschreven, want ik vind hem niet terug op de website. In het werk zien we videobeelden van haar als klein meisje met tekstfragmenten er over heen. “Als je hier niet tevreden bent, ga dan terug naar Marokko” en andere zinsneden die zij wellicht al vaker te horen kreeg. Het persoonlijke van het werk raakte mij, zeker in de kleine, haast verscholen opstelling. 

In de design-tentoonstelling zag ik nog een leuke lamp: de Banana Lamp van Studio Job. In de vorm van een banaan, met gouden schil. Hij deed mij denken aan mijn vroegere collega Robert Schell die hem waarschijnlijk heel leuk zou vinden. Lekker kitsch. En te koop bij bol.com, voor € 171,75. Iemand die me nog een laat verjaardagscadeau wil geven?

Daarna zat mijn hoofd echt vol. Ik kocht een rabarber limonade in de hippe food market in het museum en nestelde me in een van de strandstoelen naast het kanaal. Aan de overkant keek ik uit op een groot en heel mooi graffiti werk. Voldaan. Meer dan voldaan. Kanal Brussel is zeker uw bezoek waard.

2 gedachtes over “Kanal Brussel – Centre Pompidou

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.